A España nacional e as consecuencias da Guerra Civil
A España nacional durante a Guerra Civil
Os primeiros intentos tras a sublevación
Creouse un goberno provisional para coordinar as operacións militares. O exército converteuse no piar básico na formación do novo Estado.
Tras a morte do xeneral Sanjurjo, constituíuse unha Xunta de Defensa Nacional, presidida polo xeneral Cabanellas. Esta Xunta proclamou o estado de guerra.
O terror branco
Os militares sublevados practicaron unha brutal e selectiva represión que adoptou a forma de «sacas» e «paseos». A represión levárona a cabo as autoridades militares, as milicias de requetés e grupos de mozos falanxistas.
O ascenso ao poder de Franco
En outubro de 1936, a Xunta publicou o decreto que nomeaba a Francisco Franco «Xeneralísimo dos Exércitos» e «Xefe do Goberno do Estado español», concentrando todo o poder militar e político. Adoptou o título de caudillo, iniciando deste xeito o camiño cara a unha ditadura persoal.
A unificación política
Foi esencial o labor de Ramón Serrano Suñer, quen convenceu a Franco para crear un réxime de partido único similar ao dos Estados fascistas. En 1937, mediante o Decreto de Unificación, creouse o partido Falange Española Tradicionalista y de las JONS.
O papel da Igrexa católica
A Igrexa manifestou desde o principio o seu apoio ao bando sublevado. Tres bispos españois cualificaron a Guerra Civil de «cruzada relixiosa». A alianza definitiva da Igrexa co goberno franquista consolidouse coa «Carta colectiva do Episcopado español aos bispos do mundo», a cal tivo unha enorme repercusión internacional.
A creación do novo Estado franquista
En 1938 formouse o primeiro goberno de Franco, reunindo nas súas mans os poderes executivo, lexislativo e xudicial.
Derrogouse toda a obra reformista da Segunda República. A política social e laboral plasmouse no Fuero del Trabajo.
O control ideolóxico levouse a cabo suprimindo as liberdades mediante a lei de prensa e imprenta. No ámbito exterior, o réxime franquista foi recoñecido por Alemaña, Italia, Portugal e o Vaticano e, en 1939, polas dúas potencias democráticas: Francia e o Reino Unido.
As consecuencias da Guerra Civil
Consecuencias humanas: morte, represión e exilio
- Vítimas mortais: Calculáronse arredor de 500.000 mortos no conflito.
- Exilio: Produciuse un éxodo masivo duns 500.000 republicanos cara a Francia, onde moitos homes foron confinados en campos de concentración en condicións penosas.
- Represión interna: Os republicanos que permaneceron en España foron reprimidos dun xeito sumamente violento.
Consecuencias económicas
- Infraestruturas: Rexistrouse unha gran destrución nos sectores de comunicacións e transporte (locomotoras, vagóns, vías). Destruíronse unhas 500.000 vivendas, aínda que non houbo unha destrución xeneralizada de fábricas.
- Produción: A produción industrial descendeu notablemente debido á escaseza de materias primas e enerxía, afectando de igual maneira á produción agrícola e á gandería.
- Finanzas e prezos: A Facenda Pública quedou completamente arruinada e a inflación disparouse, chegando a multiplicar por dez o prezo dos produtos básicos.